Minder CO2 in de Poort van Europa
Shapers

Minder CO2 in de Poort van Europa

Dit artikel is geschreven door Yen Minh Hoang als opdracht voor het vak Professionele en Communicatieve Vaardigheden, tijdens het academisch jaar 2019 - 2020.

Het kan je de laatste tijd niet ontgaan zijn: de klimaatstakingen. Sinds het begin van het jaar vinden er golven van protest plaats tegen klimaatverandering. Wereldwijd spijbelen scholieren om hun stem te laten horen over het huidige klimaatbeleid. De opkomst bestaat niet alleen uit scholieren, maar ook uit volwassenen en gezinnen. Dit zorgde voor  honderdduizenden deelnemers in onder andere Europa, Azië en Oceanië (Van Dongen, 2019).

Waar staken deze mensen eigenlijk voor? De stakers zijn ontevreden over het huidige klimaatbeleid. Ze vinden dat de politiek meer moet doen om klimaatverandering te minimaliseren (Van Dongen, 2019). Klimaatverandering is een actueel probleem in de maatschappij en heeft grote negatieve gevolgen over heel de wereld. Dit heeft betrekking op de biodiversiteit, onze gezondheid en de beschikbaarheid van voedsel en water. Zo zullen arme, tropische gebieden last hebben van ziektes, watertekorten en mislukte oogsten. Ook heeft het gevolgen voor Nederland. Hier wordt het weer extremer en de kans op overstromingen neemt toe (Milieu Centraal, sd).

 

CO2 als boosdoener

Een belangrijke oorzaak voor klimaatverandering is de uitstoot van broeikasgassen, zoals CO2 (Milieu Centraal, sd). Het overmatig uitstoten zorgt ervoor dat ons broeikaseffect wordt versterkt. Door het versterkte broeikaseffect wordt er meer warmte vastgehouden. Dit leidt tot meer opwarming van de aarde, met als gevolg: klimaatverandering. Uit onderzoek is gebleken dat er tegenwoordig 40% meer CO2 in de lucht zit dan een paar eeuwen geleden (Milieu Centraal, sd). CO2-uitstoot kan tot stand komen door verschillende
activiteiten. Denk hierbij aan het verbranden van fossiele brandstoffen of het kappen van bomen (Milieu Centraal, sd). Uitstoot van CO2 komt ook voor in verschillende schakels in de logistieke keten. Denk hierbij aan industrie (productie) of uitstoot door vrachtwagens in de inkoop- en distributielogistiek.

De Rotterdamse haven

De Rotterdamse haven had in 2017 een totale toegevoegde waarde van 45,6 miljoen euro (inclusief indirecte effecten). Dit vormde 6,2% van het BBP van Nederland (Havenbedrijf Rotterdam N.V.). Daarnaast creëerde de haven ook een werkgelegenheid van maar liefst 348.500 personen. Dit was 4,20% van de totale werkgelegenheid in Nederland
(Havenbedrijf Rotterdam N.V.). Verder heeft de haven een belangrijke overslagfunctie. Het marktaandeel van de Rotterdamse haven bedroeg 36,8% en is veruit het grootst als het gaat om overslag. De grootste concurrent van de Rotterdamse haven, de haven van Hamburg, heeft een marktaandeel van 10,6% (Havenbedrijf Rotterdam N.V.). Kortom, de cijfers laten zien dat de Rotterdamse haven belangrijk is voor Nederland.

bernd dittrich pDcDZ24mPk8 unsplash

CO2-uitstoot in de Rotterdamse haven

Ook de Rotterdamse haven draagt bij aan de CO2-uitstoot van Nederland. Scheepvaart van en naar de Rotterdamse haven zorgt jaarlijks voor een CO2-uitstoot van ongeveer 2,5 megaton (Van Heel, 2017). Daarnaast is er in de haven sprake van een jaarlijkse CO2-uitstoot van ruim 30 megaton, circa 17% van de landelijke uitstoot (Timmers, 2018), (Van Heel, 2017). Dit wordt veroorzaakt door o.a. kolencentrales, raffinaderijen, gascentrales en afvalverwerkers (Van Heel, 2017). De Rotterdamse haven wil de CO2-uitstoot reduceren, met als uiteindelijke doel om in 2050 een CO2-neutrale haven te realiseren (Timmers, 2018). De haven heeft meerdere oplossingen bedacht om dit doel te verwezenlijken.

Energietransitie

Een belangrijk project is: Energietransitie (Port of Rotterdam, sd). In drie stappen wil de haven uiteindelijk CO2-neutraal worden:

1. Efficiency en infrastructuur:

Door industriële processen komt er veel CO2 en warmte vrij. Door efficiency-maatregelen kunnen deze gebruikt worden voor de verwarming van woningen en bedrijfsgebouwen verder in de stad. Ook kunnen bedrijven onderling energie uitwisselen, wat ook bijdraagt aan efficiency van grondstoffen. Daarnaast wordt CO2 opgevangen en opgeslagen in
de Noordzee. Om dit te kunnen realiseren, is er extra aanleg van infrastructuur nodig (Port of Rotterdam, sd). Uiteindelijk zorgt toename van efficiency voor een afname
van de CO2-uitstoot (Port of Rotterdam, sd).

2. Nieuw energiesysteem:

Op dit moment wordt elektriciteit vooral opgewekt uit grijze stroom (fossiele brandstoffen). Dit wil de haven veranderen in groene stroom (zon, wind etc.). Met groene stroom kan
er groene elektriciteit worden opgewekt, iets dat essentieel is voor een CO2-neutrale haven. Hier is de haven al mee bezig door de aanleg van o.a. nieuwe windparken (Port of Rotterdam, sd). Daarnaast wordt er blauwe waterstof 1 gemaakt en wordt er gewerkt aan het maken van groene waterstof2. Uiteindelijk is het doel om een nieuw energiesysteem
te creëren waarin alle elektriciteit en waterstof groen is (Port of Rotterdam, sd).

3. Nieuwe grondstoffen- en brandstoffensysteem:

Bij stap 3 gaat het om de vervanging van fossiele brandstoffen. Alternatieven voor fossiele brandstoffen zijn groene waterstof, biomassa, vrijgekomen CO2 van industrie en afval van industrie en consumenten (secundaire grondstoffen). Door hergebruik van CO2 en grondstoffen wordt de industrie circulair (Port of Rotterdam, sd). Het havengebied houdt
zich dan bezig met circulaire logistiek (Visser & Van Goor, 2019). Dat is juíst mogelijk in de Rotterdamse haven, omdat hier veel circulaire bedrijven en projecten aanwezig zijn (Port of Rotterdam, sd).

Wethouder Kathmann vindt de energietransitie een belangrijke gebeurtenis:

“De transitie kun je zien als de Derde Industriële Revolutie. De impact op de maatschappij is enorm.” (Langelaan, 2019)

Duurzamer transport

Naast de industrie, wil de haven ook het transport van en naar het havengebied verduurzamen. Schepen op zee varen bijvoorbeeld op schone brandstoffen of schone motoren. In de haven worden de terminals duurzamer gemaakt en met behulp van digitale tools wordt de verblijftijd van schepen in de haven korter. Transport naar het achterland wordt
duurzamer gemaakt in de vorm van schonere grondstoffen en het stimuleren van transport over het spoor en via de pijpleiding, in plaats van transport over de weg (Port of Rotterdam, sd).

CO2TransPorts

Ten slotte, werkt de Rotterdamse haven ook samen met andere havens (haven van Antwerpen en North Sea Port) aan het project ‘CO2TransPorts’. Samen stoten deze havens ruim 60 miljoen ton aan CO2 uit. 10 miljoen ton willen ze opvangen, vervoeren en opslaan in een leeg gasveld in de Noordzee (Belgische en Nederlandse havens willen samen CO2 opslaan in leeg gasveld, 2019).

CO2-neutrale toekomst

Tegenwoordig is het belangrijker dan ooit om maatregelen te nemen tegen klimaatverandering. De Rotterdamse haven is goed op weg op het gebied van CO2-reductie. Met behulp van ‘Energietransitie’, duurzamer transport en CO2TransPorts kan de CO2-uitstoot van de Rotterdamse haven verder teruggedrongen worden om uiteindelijk in 2050 een CO-neutrale haven te realiseren. Dat is waar we uiteindelijk allemaal naar moeten streven: Een CO2-neutrale toekomst.

Bibliografie

Belgische en Nederlandse havens willen samen CO2 opslaan in leeg gasveld. (2019, Mei 6). Opgehaald van NU.nl:
https://www.nu.nl/klimaat/5876790/belgische-en-nederlandsehavens-willen-samen-co2-opslaanin-leeg-gasveld.html

Havenbedrijf Rotterdam N.V. (sd). feitenen-cijfers-haven-rotterdam. Opgehaald van Port of Rotterdam:
https://www.portofrotterdam.com/sites/default/files/feiten-encijfers-havenrotterdam.pdf?token=PBcH9rLs

Langelaan, L. (2019, oktober 12). Wethouder Kathmann: ‘Zie de energietransitie als de Derde Industriële Revolutie’. Opgehaald van AD:
https://www.ad.nl/dossierenergietransitierotterdam/wethouder-kathmannzie-de-energieenshy-tranenshysienshy-tie-als-de-derdeinduenshy-strielerevolutie~ad8370b4/

Milieu Centraal. (sd). Klimaatverandering: wat zijn de gevolgen? Opgehaald van Milieu Centraal:
https://www.milieucentraal.nl/klimaat-enaarde/klimaatverandering/

Port of Rotterdam. (2016, december 2).Haventarieven Rotterdam stijgen opnieuw minder dan inflatie. Opgehaald van Port of Rotterdam:
https://www.portofrotterdam.com/nl/nieuws-enpersberichten/haventarievenrotterdam-stijgen-opnieuwminder-dan-inflatie-0

Port of Rotterdam. (sd). co2-uitstoot.png. Opgehaald van Port of Rotterdam:
https://www.portofrotterdam.com/nl/files/co2-uitstootpng

Port of Rotterdam. (sd). in 3 stappen CO2-neutraal. Opgehaald van Port of Rotterdam:
https://www.portofrotterdam.com/nl/zakendoen/haven-van-detoekomst/energietransitie/in-3-stappen-co2-neutraal

Port of Rotterdam. (sd). in 3 stappen op weg naar CO2-neutraal. Opgehaald van Port of Rotterdam:
https://www.portofrotterdam.com/nl/zakendoen/haven-van-detoekomst/energietransitie/in-3-stappen-co2-neutraal/in-3-stappen-op-weg-naar

Timmers, M. (2018, September 26). Hoe gaat Rotterdam de CO2-uitstoot van de scheepsvaart reduceren? Opgehaald van Duurzaam bedrijfsleven:
https://www.duurzaambedrijfsleven.nl/logistiek/30021/co2-uitstoothaven-rotterdam

Van Dongen, A. (2019, September 27). ‘Meer dan 35.000 mensen bij klimaatmars Den Haag’, eindpunt verplaatst door drukte. Opgehaald van AD:
https://www.ad.nl/nieuws/meerdan-35-000-mensen-bijklimaatmars-den-haag-eindpuntverplaatst-door-drukte~a80d8c37/

Van Heel, L. (2017, september 6). Haven stoot meer CO2 uit dan ooit. Opgehaald van AD:
https://www.ad.nl/rotterdam/haven-stoot-meer-co2-uit-danooit~a7d41a38/

Visser, & Van Goor. (2019). In Visser, & Van Goor, Werken met logistiek. Groningen / Utrecht: Noordhoff Uitgevers.

;