Urban Design: wonen op de Dintelpolder
Shapers

Wonen OP de Dintelpolder

Auteur: Zeno Hodes
Urban Design (BE) - 2e jaars

De ontwerpopgave betrof een dorpsuitbreiding van ± 150 eenheden voor het West-Brabantse dorp Dinteloord. Dinteloord was met haar jachthaven en de Steenbergse Vliet verbonden met het water. Wegens verschillende ontwikkelingen in de afgelopen jaren is het dorp de relatie met het water verloren. Hieruit leidde de onderzoeksvraag: Hoe kan de historische kern Dinteloord een duidelijke en onderscheidende plek aan het Volkerak-Zoommeer krijgen en nieuw elan geven aan het gebied Waterpoort? Gedurende de periode van begin september tot eind november heb ik mij beziggehouden met deze onderzoeksvraag, waaruit ik een dorpsvisie en ruimtelijk ontwerp heb gemaakt.

Analyse

Allereerst is het gebied geanalyseerd aan de hand van een thematische analyse waarin de volgende thema’s werden behandeld;

  • Landschap
  • Water
  • Wonen en werken
  • Infrastructuur en bereikbaarheid
  • Toerisme en recreatie
  • Cultuurhistorie

Deze thema’s zijn geanalyseerd op drie verschillende schaalniveaus, namelijk op die van de provincie, de gemeente en het dorp zelf. Aan de hand van deze analyse zijn interessante referentieprojecten gezocht die aangepast toepasbaar zijn als dorpsuitbreiding.

Afbeelding 1 shaping

Dorpsvisie en ontwerp

Na de thematische analyse is een SWOT-analyse (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) uitgevoerd op het gebied. De belangrijkste kwaliteiten en knelpunten zijn weergegeven in een kaart en de belangrijkste kansen en bedreigingen zijn weergegeven in een kaart. Met behulp van deze kaarten is een visiekaart opgesteld waarin de dorpsvisie van Dinteloord wordt weergegeven (zie afbeelding 1). Zoals te zien wordt een deel van de Dintelpolder, die gelegen is ten noorden van Dinteloord, uitgebaggerd en weer onder water gezet. Zo kan de jachthaven van Dinteloord worden uitgebreid zodat hier meer aanlegplaatsen worden gecreëerd voor boten van zowel inwoners van Dinteloord, als toeristen en bezoekers van het gebied. Het omliggende polderlandschap wordt gezien als kwaliteit van het gebied. Deze wordt geaccentueerd door het creëren van vijf schiereilanden in de Dintelpolder die de slagen van het polderlandschap nabootsen.

De vijf schiereilanden hebben allemaal hetzelfde principe. Een knikkende as vanaf de dijk loopt richting de publiekstrekker aan het uiteinde van het eiland. Deze publiekstrekker kan verschillend zijn, maar een vereiste is dat deze beschikt over een bootverhuur, zodat bewoners en bezoekers langs de schiereilanden kunnen varen, maar ook langs de jachthaven het Volkerak-Zoommeer in kunnen varen (zie afbeelding 2). Haaks op deze knikkende as lopen een aantal assen die extra zichtlijnen bieden op het omliggende water. Deze haakse assen zijn ruim opgezet en bieden ruimte voor agrarische activiteiten zodat dit ook het polderlandschap accentueert. De schiereilanden worden ingevuld met nieuwe woonprogramma’s die bestaan uit vrijstaande woningen en twee-onder-één-kap-woningen. De eilanden zijn ingedeeld naar inspiratie van het stedenbouwkundig plan van Rieteiland-Oost, te Amsterdam. Ze bestaan uit vier woonmilieus, namelijk:

  • Wonen aan het water

    Kavels aan het water hebben te allen tijde uitzicht over het water en zijn hierom ook de kavels voor het hogere segment.

  • Wonen aan de groene hoofdontsluiting

    De knikkende zichtlijn die vanaf het water naar het uiteinde loopt is de groene hoofdontsluiting. De kavels aan deze groene hoofdontsluiting dienen een huisboom aan de voorzijde van de kavel te plaatsen, zodat deze aansluiten aan de groene middenberm van de ontsluitingsweg.

  • Wonen aan een groen wig

    De zichtlijnen die haaks lopen op de knikkende as zijn de groene wiggen. Bij woningen aan een groen wig is een uitzicht over de agrarische activiteiten die plaatsvinden in het groene wig. Deze agrarische activiteiten accentueren ook het voormalige polderlandschap.

  • Wonen aan een groen hof

    Vanuit de knikkende as zijn een aantal groene hoven gecreëerd die een intiem woonmilieu uitstralen aan deze as. In dit groene hof ontstaat een openbare ruimte die gebruikt kan worden voor collectieve doeleinden.

Afbeelding 2 shapingAfbeelding 3 shaping

Tot slot

Door middel van deze grootschalige dorpsuitbreiding krijgt Dinteloord weer een prominente plek in Wateroord en wordt weer een goede relatie met het water gecreëerd. Op deze manier wordt Dinteloord weer bezocht door toeristen die varen over het Volkerak-Zoommeer en wordt Dinteloord ook weer een aantrekkelijke plek om te bezoeken, wegens haar unieke schiereilanden. De toevoeging van de woonprogramma’s zorgt voor genoeg woonruimte voor de toestroom van werknemers van het groeiende industrieterrein Nieuw-Prinsenland.